Staat een electorale ‘supervulkaan’ op ontploffen?

Exploding electorate
Zonder woorden, bron: antieke ansichtkaart

23 oktober 2016. Het electoraat in de VS lijkt trekken te krijgen van een supervulkaan zoals je die onder het vreedzame landschap van Yellowstone Park vindt. Je merkt weinig van zo’n vulkaan, want hij broeit en borrelt onder het aardoppervlak. Maar als hij uitbarst, dan zijn de gevolgen niet te overzien.

De onzekerheid over of Donald Trump nu wel of niet wint, neemt toe. Er wordt gewezen op het Brexit votum toen iedereen dacht dat het antikamp makkelijk zou winnen, wat achteraf niet bleek te kloppen. Maar dat is het niet alleen. Vooral de onvoorspelbaarheid die veroorzaakt wordt door kiezers die (in de peilingen) niet durven toe te geven dat ze op Trump willen stemmen, voedt momenteel de onzekerheid.

En er is nog iets anders en dat noem ik het ‘Mecklenburg effect’. Ook de verkiezingsuitslag daar bleek voor politieke leiders in Duitsland een verrassing te zijn. Protestpartij AFD kwam namelijk onverwacht sterk uit de verkiezingsstrijd. Het verrassingseffect lag niet alleen aan het verzwijgen door AFD-kiezers van hun voorkeur, het kwam vooral door het totaal onverwacht opdagen van kiezers die al tijden lang niet meer hadden gestemd.

In Amerika is het ‘comateuze’ kiezersdeel een grote groep (zo’n veertig procent). En vooral als Trump zijn verkiezingscampagne kan omvormen tot een campagne die uitpakt als ‘het volk tegen Wall Street’, kan deze sluimerende supervulkaan wel eens tot uitbarsting komen…