Verzachten zorgrobots het zorgleed?

Robot 1920
Een robot die ‘cliënten’ begeleidt, bron: bijna antieke ansichtkaart (1920)

1 februari 2017. Er duiken steeds meer berichten op over de robotisering in de zorg. De meeste daarvan blijven steken in abstracties, maar sommige publicaties tonen technologie die zeker tot de verbeelding spreekt. Zo wordt het exoskelet  aangevoerd voor revalidatie en een hulp-robot om verpleegkundigen bij te staan bij het verlenen van zorg. De verwachtingen zijn hooggespannen: zullen de zorgrobots het zorgleed verzachten? Ik kan me er wel iets bij voorstellen.

En intussen maak ik het mee: mensen die ziek of (te) oud worden, een allegaartje aan kwalen verzameld hebben en die lijden aan algehele krachteloosheid. Lopen gaat niet of nauwelijks, de rollator staat meestal ongebruikt in een hoek, als er iets op de grond valt, moet de verpleging worden gebeld om het op te rapen. En het ergste: zelfstandig naar de wc gaan zit er niet meer in. Het leven is perspectiefloos geworden,  de mens is afhankelijk geworden van de kleine beetjes tijd die een verpleger beschikbaar heeft. En dat wordt dringen en vooral wachten, want veel verplegers zijn overbelast.

Hoe anders wordt dit met de voortschrijdende robotisering. Hierbij een staaltje toekomstverkenning: een minirobot kan iedere prul die uit je handen valt zonder vertraging terugbrengen. Bij het opstaan brengt een verpleger het exoskelet bij je aan, dat je die dag laat lopen, waar je maar ook heen wilt. Ook de gang naar de wc wordt een geheel geautomatiseerd proces. Een sensor bespeurt tijdig dat de ‘cliënt’ naar de wc moet. Het exoskelet zet zich in beweging en laat de ‘cliënt’ naar de wc lopen. De zelfdenkende jurk gaat vanzelf omhoog en de zelfdenkende onderbroek omlaag. Je gaat als vanzelf op de wc zitten en je doet je ding. In alle badkamers staan sinds de robotisering bidets. Het exoskelet hevelt als het ware de ‘cliënt’ met zachte ‘hand’ vanaf de wc naar het bidet. Daar wordt de ‘cliënt’ schoongespoeld, waarna een warme luchtblazer de ‘cliënt’ droog blaast. Klaar is Kees.

Het komt allemaal wat onpersoonlijk over maar het is volgens mij veel beter dan overgeleverd te zijn aan overbelast zorgpersoneel en maar te moeten wachten tot iemand tijd heeft om jou naar de wc te brengen. Het enige dat nog ontbreekt is een menselijke stem die tegen je aan praat. Daarvoor heb je dan de gezelschapsrobot. Hij zal nooit klagen of verveeld kijken en juist de hele dag opbeurende en spannende verhalen vertellen waarvan hij weet dat jij die leuk vindt. Want na verloop van tijd kent niemand je zo goed als hij. Hij is namelijk een ‘bij-lerende’ robot die de voorkeuren van zijn ‘cliënt’ opslaat en perfectioneert.