Opdat wij versmelten

6 december 2015. Ook ik ben ervan overtuigd dat we die kant opgaan en ook ik zie het als iets onvermijdelijks. En met dat rare onuitroeibare idealisme van mij, zie ik het bij tijd en wijle zelfs als iets wenselijks: de grenzen vallen weg en alle mensen zullen zich vermengen en elkaar tolereren. Het is een proces dat al heel lang aan de gang is, je zou zelfs kunnen zeggen dat het duizenden jaren aan de gang is (met als voorlopige uitzondering Japan) en het is een proces dat naar mijn overtuiging niet te stoppen valt. Net als een natuurwet, net als water dat altijd van hoog naar laag zal vloeien.

Wie zijn ogen goed openhoudt ziet het gebeuren waar hij bij staat. Het is een proces dat aan de gang zal blijven, overal en aldoor (behalve Japan dan). Het gebeurt zoals we maar al te goed weten in Europa, het gebeurt in Amerika (http://topics.nytimes.com/top/reference/timestopics/subjects/i/immigration-and-emigration/index.html) , in Afrika (http://www.reuters.com/article/us-africa-migrants-idUSKCN0R21VY20150902#spu9hP37uJFFM86K.97) en Azië (http://www.migrationpolicy.org/article/migration-asia-pacific-region) – overal dus. Het is een objectieve waarneming en ik stel alleen maar een feit vast. Ben ik nu naïef omdat ik de mogelijke negatieve gevolgen van dit proces negeer? Ben ik hiermee een defaitist omdat ik mij blijkbaar neerleg bij een feit waarvan ik zeg dat we het toch niet kunnen tegenhouden, terwijl momenteel zoveel Europeanen er moeite mee hebben. Nee, want door het geconstateerde feit te aanvaarden, zeg ik nog niet dat ik elke manier waarop het proces plaatsvindt aanvaard.

Het gaat namelijk nu wel heel snel. Te snel zelfs. Net zo snel als water dat vrij breekt na een dambreuk. De conflicten zijn daarmee voorgeprogrammeerd: op de arbeidsmarkt, in het sociale stelsel, in de huurmarkt, op straat enzovoorts. Er wordt beweerd dat het met een stevige integratie van de nieuwkomers goed kan komen. Ik betwijfel dat. Met zulke aantallen is de kans aanwezig dat er een botsing van verschillende mentaliteiten optreedt oftewel een clash of cultures. En ik vrees dat dit zelfs niet met een stevig ingezette integratie wordt verholpen.

Ellis Island
Vooroorlogse ansichtkaart van Ellis Island waar de immigranten voor Amerika werden geregistreerd

Voor de meer radicale idealisten (dat ben ik niet) is het gedroomde einddoel van het versmeltingsproces een mondiale welvaartsassimilatie en uiteindelijk de wereldvrede. Het proces kan hen daarom niet snel genoeg gaan. Maar het trieste is: door een te snelle versmelting wordt juist het tegendeel bereikt van welvaartsspreiding en vrede. Chaos ligt namelijk op de loer. De welvaartsstaat kan er onder bezwijken, zie de onlangs geuite waarschuwing van minister Dijsselbloem (http://fd.nl/economie-politiek/1128930/als-dit-zo-doorgaat-blazen-we-de-welvaartsstaat-op). Daarnaast bestaat er een gerede kans dat de samenhorigheid binnen de bevolking erodeert, de polarisatie toeneemt en afkeer van de gevestigde orde wordt vergroot. Zelfs geweldsuitbarstingen zijn niet ondenkbaar.

emigrantlandingpostcard
Vooroorlogse ansichtkaart met immigranten

Daarom is de grote versmelting alleen maar aan te gaan via een geleidelijk en beheersbaar proces. Dit in overeenstemming met de opnamecapaciteit van een gebied waar de migranten terecht komen, en in overeenstemming met de democratische wil van de bewoners van dat gebied. Zelfs in beton gegoten verdragen, die tot opname van vluchtelingen verplichten, kunnen deze twee principes niet opzij drukken. Het zal voor de radicale idealisten een teleurstelling zijn als ze horen dat de door hen zo vurig gewenste versmelting naar alle waarschijnlijkheid een proces van tientallen jaren wordt, zo niet eentje van honderd jaar. Maar voor hen moet het desondanks een troost zijn dat het proces onophoudelijk zal blijven voortgaan, net zoals het dat altijd al heeft gedaan. Hun gedroomde heiland zal er –met vallen en opstaan – echt wel komen. S.v.p. nog even geduld dus.

NB op het fenomeen ‘mentaliteit’ zal ik nog eens nader ingaan, ook hiervoor geldt, nog even geduld s.v.p.