Na het referendum

10 april 2016. Sinds de uitslag van het referendum blijkt uit berichtgeving van de media verbijstering over de groeiende groep burgers die niet alleen op confrontatiekoers is met de elite maar ook publiekelijk blijk geeft van zijn afkeer tegen de EU. Verbijstering zit dicht tegen paniek aan en in paniek borrelen snel irreële gedachten op. In NRC Handelsblad stond een opiniestuk waarin Tom Lanoye zich hardop afvroeg waarom de PVV niet ingekapseld en daarmee geneutraliseerd kon worden door een zogeheten cordon sanitair (zoals het in België gebeurde bij het Vlaams Belang). Zie dit krantenartikel (NB betaalmuur): http://bit.ly/25Smgh8

Lanoye’s betoog is geen goed advies. Het komt neer op het hermetisch dicht solderen van het ventiel van een snelkookpan die op hoog vuur staat. Explosiegevaar ligt voor de hand. Het middel van Lanoye is te laat en zal alleen maar provocerend werken op een inmiddels te grote groep boze burgers. Politici die nu nog een cordon sanitair trachten toe te passen, lijken daarmee akelig veel op Marie Antoinette en Lodewijk XVI toen ze geconfronteerd werden met de aanzwellende Franse Revolutie: ze bedoelden het goed en toch werden ze aan hun haren naar de guillotine gesleurd.

Einde van het Ancien Régime. Helaas maar waar. Elke elite komt een keer aan de beurt, of in letterlijke zin, of in figuurlijke zin.

In een tijd van onrust is realisme gevraagd. Stel er is inderdaad sprake van een groot probleem, dan zijn er slechts twee manieren waarop het desbetreffende probleem kan worden bestreden: (1) Of er vol tegenin gaan, een compromisloze strijd voeren en het probleem met wortel en tak uitroeien. (2) Of de excessen die voortkomen uit het probleem onderdrukken en tegelijkertijd aan de bezwaren van de tegenpartij tegemoet komen.

Wie dus per se het oprukken van protestbewegingen (zoals GeenPeil) en de populisten een halt wil toeroepen, zal uit deze twee alternatieven moeten kiezen, waarbij duidelijk zal zijn dat de eerste ‘optie’ niet toepasbaar is. Blijft over om tegemoet te komen aan de protestbewegingen en de populisten. Deels is dat gebeurd met een steeds restrictiever immigratie- en asielbeleid. Maar de afkeer tegen de EU (en de euro) is van een andere orde. Voor wat betreft de EU zal het niet makkelijk zijn om nader tot elkaar te komen. De EU is geen kwestie van moraal (zoals bij immigratie). Bij de EU gaat het om keiharde economische belangen. Wie de EU ter discussie stelt, moet zich dan ook voorbereiden op een snoeiharde lobby vanuit het bedrijfsleven, de media en het establishment. Een knappe jongen die daar tegenop kan.