Is Thierry Baudet een nationalist?

17 april 2016. Zelfs een rationele krant als het Financieele Dagblad (FD) laat zich soms meeslepen door voorbarige conclusies. In het redactioneel commentaar beklaagt de krant zich over het toenemend nationalisme dat de economische groei bedreigt, http://fd.nl/economie-politiek/1147910/nationalisme-bedreigt-groei. Deze conclusie wordt getrokken op basis van een IMF rapport en heeft ongetwijfeld ook te maken met de uitslag van het voorbije referendum. Je zou zelfs kunnen zeggen dat het bedrijfsleven via zijn lobbykrant een hartenkreet laat horen. Er is namelijk geen groep zo bezorgd over een Europese desintegratie als het bedrijfsleven.

FD bericht wbs
Redactioneel commentaar FD, zaterdag 16 april 2016

Dat de uitslag van het referendum een uiting van nationalisme zou zijn, is niet mijn observatie. Volgens mij keert de bevolking zich niet tegen Europese samenwerking en integratie op economisch gebied. Waar de bevolking en daarmee de protestbeweging zich tegen lijkt te keren is de EU van het trio Merkel-Schulz-Junker. Een van de bezwaren is dat deze EU het humanisme tot een ‘verstikkende ideologie’ lijkt te hebben verheven, waardoor bedreigingen (zoals ongecontroleerde immigratie) niet meer effectief bestreden worden en dat landen ‘tegen hun wil verder de multiculturaliteit in gedrukt worden’. Dit onder het motto: ‘hoe meer multicultureel een land is, hoe minder het zich zal verzetten tegen het opgaan in een Europese superstaat’. Of deze en andere opvattingen van de tegenstanders van de EU kloppen, kan ik niet beoordelen maar het lijkt verstandig om er rekening mee te houden.

In ieder geval ben ik ervan overtuigd dat de protestbewegingen niet willen terugkeren naar een benepen nationalisme. Daarvoor zijn de leiders van de protestbewegingen – zoals Thierry Baudet – te intelligent. Maar tegelijkertijd doen ze weinig om dit te simpele en foutieve beeld te bestrijden of zelfs maar te nuanceren. Zolang dit beeld overeind blijft, zullen ze een formidabele lobby van het bedrijfsleven tegenover zich vinden. En dat maakte het vrijwel onmogelijk voor de tegenstanders van de huidige EU om succes te boeken. Hoe zou het anders kunnen? Door een realistisch alternatief voor de huidige EU aan te dragen. Alleen daarmee kan de protestbeweging (een deel) van het bedrijfsleven aan zijn kant krijgen.

Een voorbeeld kan zijn dat – in plaats van de huidige EU – meerdere regionale samenwerkingsverbanden ontstaan (bijvoorbeeld Oost-Europa, Zuid-Europa en Midden-Europa) die allemaal een verschillend niveau van integratie vertonen en daarboven kan er weer een overkoepelend samenwerkingsverband hangen dat vooral de handel tussen de regionale blokken op dezelfde wijze faciliteert zoals dat nu ook gebeurt binnen de EU. Dit overkoepelend samenwerkingsverband zou het grootste deel van de huidige EU-wetgeving kunnen handhaven. Europa als economische macht hoeft hierdoor niet te verzwakken, in tegendeel zelfs; doordat het draagvlak onder de bevolkingen weer terugkeert, kan Europa eerder sterker worden – zowel op regionaal gebied als ook overkoepelend. De integratie kan weer op gang komen: van nationaal naar regionaal en van regionaal naar supra-regionaal.

20 april 2016. Vandaag in de Britse ‘The Telegraph’ een vergelijkbare suggestie die afkomstig is van een Poolse denktank:  ‘They [de denktank] identify six key areas in which Britain – along with kindred non-eurozone spirits like Poland – must fight to create a “more flexible” European Union that is better at accommodating “national democratic preferences”.’ Zie voor meer informatie: http://www.telegraph.co.uk/news/2016/04/20/can-europe-really-reform-or-is-brexit-the-gateway-to-a-better-fu/