Een revolutie is altijd irrationeel

Het onderstaande is geen mening, maar een analyse en een toekomstverkenning

De irrationaliteit treffend in beeld gebracht. Cover boek, bron: Bodleian Library Publishing

22 februari 2017. De mainstream media (die van het papier en de televisie) lijken niet uit hun hysterie- en verbijsteringsmodus te komen, als het om president Trump gaat. Het is intussen vooral domweg Trump-bashen met als gevolg dat ik die berichtgeving oversla. De meest weloverwogen analyse over ‘het fenomeen Trump’ tot nu toe, vond ik op de zogeheten shockblog GeenStijl: http://www.geenstijl.nl/mt/archieven/2017/02/jezus_man_wat_een_lang_en_deprimerend_verhaal.html#more

Nu het populisme in het Witte Huis gearriveerd lijkt te zijn, is – in de ogen van de mainstream media – ook de irrationaliteit aan de macht gekomen. De voorstanders van de open, liberale democratie zien het populisme vooral als een politieke bedreiging en willen deze bestrijden met de middelen, die al decennialang worden toegepast. Dat houdt in: ridiculiseren (Lubach enz.) en demoniseren.

Inhoudelijk vindt de discussie nauwelijks plaats, want het gaat hier niet om tegengestelde politieke standpunten, maar om tegengestelde wereldvisies en een conflict op het vlak van waarden en normen. En dan valt er inhoudelijk niets te bediscussiëren. Het ridiculiseren neemt een grote vlucht, terwijl het demoniseren wat lijkt te haperen. Het demoniseren gebeurt niet meer zoals vroeger – Hitler erbij halen, werkt niet meer. Die formule is te vaak gebruikt en sleets geworden. Nu wordt gedemoniseerd door apocalyptische bezweringen te lanceren, die hel en verdoemenis voorspellen, als de populisten hun zin doordrijven. Intussen blijkt dat veel van die doemscenario’s – vooralsnog – overtrokken zijn en daarmee ook al hun werking beginnen te verliezen.

In ieder geval neemt de toeloop naar de populisten nauwelijks af en de bestrijding van het populisme is nog steeds onsuccesvol. Dit kan er aan liggen, dat de tegenstanders van het populisme niet snappen dat populisme in feite een revolutie is. En daarmee miskennen ze de aard van een revolutie. Een revolutie is een oerkracht en vrijwel onstuitbaar.

Als een revolutie goed op gang komt, dan maalt de revolutionair niet om de consequenties van zijn handelen. Dit is ook wat we zien bij president Trump. En in het extreemste geval, is de revolutionair bereid om alles, wat te maken heeft met het ‘ancien regime’, kort en klein te slaan. We hoeven maar te kijken naar de beeldenstorm, de Franse Revolutie en de Russische Revolutie. Zo ver is het met president Trump zeker niet, en ik verwacht ook niet dat hij zover zal gaan. Maar desondanks raad ik zijn tegenstanders aan om vooral kennis te nemen van de kenmerken van een revolutie en revoluties uit het verleden te bekijken, die op vreedzame wijze geneutraliseerd zijn. Zie deze analyse over de gematigde afloop van revoluties in Engeland: ‘ Britain avoided an explosion of social unrest by legislation that adressed the concerns of the people.

Dat betekent overigens niet met geld strooien en sociale cadeaus weggeven – dat geeft alleen maar uitstel en geen afstel. Het betekent de onvrede bij de bron aanpakken. Gebeurt dat niet, dan kunnen we alleen maar toekijken hoe de gedroomde wereld van de liberale democraat steeds meer in duigen valt.

NB Wie meer ansichtkaarten met revolutionaire afbeeldingen wil zien (Rusland), kan ik vooral dit boek aanbevelen.