Chinese zon verschroeit westerse droom

chinese-draak
Chinese draak, bron: antieke ansichtkaart

10 september 2016. Verbazing alom – althans in het Westen – over de toon die de Filipijnse president aansloeg tegenover de Amerikaanse president. Een scheldkanonnade die ontstond toen Obama liet doorschemeren dat hij de Filipino zou aanspreken op het veronachtzamen van de mensenrechten. De mensenrechten. Ooit waren ze populair. Zeker in de jaren negentig toen het alleen maar bergopwaarts leek te gaan met de mensenrechten en de droom van de universele mensenrechten voor het grijpen lag. Maar nu is het anders. En dat heeft twee redenen.

(1) Het strikt naleven van de mensenrechten  – zoals bij het asielrecht (iedereen toelaten) –  lijkt meer en meer sociale en politieke ontwrichting te veroorzaken en daarmee beginnen steeds meer mensen te twijfelen of het strikt toepassen van mensenrechten wel verstandig is. (2) De uitstraling van China, een land dat een eclatante sociale en economische ontwikkeling doormaakt en zich tegelijkertijd weinig aantrekt van mensenrechten. Het Chinese model wordt alom bewonderd, bewierookt en zelfs aanbeden, door kapitalisten en socialisten, door westerlingen en anti-westerlingen.

Het westerse model gold tot begin deze eeuw als ultieme voorbeeld voor de hele wereld, maar sinds de financiële crisis in 2008 lijkt het westerse systeem niet meer uit de economische en sociale versukkeling te komen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat (autoritaire) leiders in de opkomende landen (zoals de Filipijnse president) hun conclusie trekken en het Chinese model als het enig juiste zien om vooruitgang te generen. Het negeren van de mensenrechten hebben ze er graag voor over – want dat maakt het autoritaire regeren alleen maar makkelijker. Met andere woorden: mensenrechten zijn niet meer sexy, hoe absurd dat ook in westerse oren mag klinken…